Beşiktaş'ın Stadı Galatasaray'a Verilecekti

Beşiktaş’ın şu anda maçlarını oynadığı Dolmabahçe’deki Vodafone Park arazisinin 1924 yılında Galatasaray’a verilmek istendiği fakat devletten borç isteyen Sarı-kırmızılılara olumlu cevap verilmeyince bu satışın gerçekleşmediği ortaya çıktı.

Haberturk gazetesinin tarihçi yazarı Murat Bardakçı, geçmişte yaşanan bu olayla ilgili bulduğu belgeleri köşesine taşıdı. Bardakçı, 1923 yılında bir Fransız şirketinin Dolmabahçe’deki yeri Galatasaray’a verdirmek için uğraştığı fakat Galatasaray’ın dönemin Başbakan İsmet İnönü’den borç istediğini, İnönü’nün de ‘Para yoktur” dediğini yazdı.

Beşiktaş Stadı’nın yeri ile ilgili yazı

Murat Bardakçı’nin Vodafone Park Stadı’nın yeri ile ilgili yazmış olduğu yazı şöyle: “Bugün, işte futbolla, daha doğrusu Galatasaray ile ilgili yeni bulduğum iki ayrı belgeyi yayınlıyorum. Belgelerden ilki, şimdi Beşiktaş Klübü’ne ait olan Dolmabahçe’deki stadyumun arazisini Beşiktaş’tan önce Galatasaray’ın talep etmesi hakkında… Ama, talebi külup değil, 1913’te Fransız Dışişleri Bakanlığı’nın gözetiminde kurulan “Comité France Orient”, yani “Fransız-Şark Komitesi”nin Türkiye delegesi André Lacroix yapıyor. Büyük Millet Meclisi Hükümeti’nin o sırada hâlen işgal altında bulunan İstanbul’daki diplomatik temsilcisi Adnan Bey’e, yani Halide Edib’in kocası Adnan Adıvar’a 6 Ocak 1923’te bir mektup gönderen Lacroix spor işleri ile de meşgul olduğunu, Fransız federasyonlarının ve hükümetinin desteği ile Türk klüplerine yardıma çalıştığını anlatıyor. Lacroix daha sonra sözü “büyük bir kulüp” diye bahsettiği Galatasaray’a getiriyor, o zamana kadar entellektüeller ve meşhur sporcular yetiştiren klübün bir stada sahip olamadığı için artık “felç geçirdiğini” söylüyor ve Dolmabahçe’de, Gazhane’nin arkasında bulunan, eski veliahd Yusuf İzzeddin Efendi’nin vârislerine ait olan ve aile adına Sâbık Maliye Bakanlarından Tevfik Bey tarafından bahçıvanlara kiralanan arazinin üzerinde “muhteşem bir stadyum” inşa etmesi için Galatasaray’a kiralanması konusunda Adnan Bey’in yardımını istiyor.

ACABA NEDEN VERILMEDI?

Arşivde, André Lacroix’nın mektubu ile aynı dosyada bulunan bir diğer belge, Adnan Bey’in bu talebi yerine getirebilmek maksadıyla üç gün sonra, 9 Ocak 1923’te eski Maliye Nazırı Tevfik Bey’e bir mektup gönderip Lacroix’nın isteğinden bahsettiğini gösteriyor ama daha sonra ne olduğu, Galatasaray için yapılan bu talebin niçin hayata geçirilmediği konusunda herhangi bir kayda henüz rastlamadım.

Fransızlar’ın isteği kabul edilip Dolmabahçe’deki arazi Galatasaray’a verilmiş olsa idi stadyumların sahipliği konusunda ne varsa herşey şimdi nasıl tersyüz olurdu, bir tahmin edin… Futbol tarihimiz hakkında yazının başında sözünü ettiğim diğer belgeyi de bu sayfadaki kutuda okuyabilirsiniz…

Borç isteyen Galatasaray’e kısa cevap: “Para yoktur”

Başbakanlık Cumhuriyet Arşivleri’nde 30-10-144-34-18 numarada muhafaza edilen bir belge, Galatasaray’ın 1924 Kasım’ında maçlardan elde edeceği meblâğdan ödemek üzere devletten 700 lira borç istediğini ama zamanın başbakanı İsmet Paşa’nın sadece iki kelime ile cevap verdiğini ve “Para yoktur!” dediğini gösteriyor. Belge, Millî Takım’ın 31 Ekim 1924’te oynanacak maç için Moskova’ya gitmeye hazırlandığı, Galatasaray’ın bu karşılaşma için bazı taahhütlerde bulunup borçlandığı ama müsabakanın ertelenmesi üzerine borcunu ödeyemediği ve haciz tehdidi altında bulunduğu yazılı. Kulüp bunun üzerine Maarif’e, yani Millî Eğitim Bakanlığı’na telgrafla başvurup 700 lira borç istiyor, zamanın Maarif Vekili Vâsıf Bey konuyu Başbakanlık’a aktarıyor ama “Para yoktur!” cevabını alıyor!

Vâsıf Bey, Başbakanlık’a 5 Kasım 1924’te gönderdiği yazıda şöyle diyor:

“…Galatasaray Spor Klübü Riyaseti’nden bir telgraf aldım. Bunda, Millî Takım’ın Moskova’ya hareketi sebebi ile 31 Teşrinevvel’de (Ekim’de) icrası mukarrer iken (oynanmasına karar verilmişken) teehhür eden (ertelenen) maçtan dolayı klübün taahhüdâtını ifa edememesi (taahhütlerini yerine getirememesi) neticesinde dâyinler (alacaklılar) tarafından klüp eşyasının ve kupalarının haczine teşebbüs edileceği tarzında tehditlere maruz kaldıkları zikredilerek yedi yüz lira kadar bir meblâğ ile muavenet (yardım) istirhamında bulundukları dermiyan olunuyor (ileri sürülüyor). Maç hasılatından tediye edilmek (ödenmek) üzere taahhüt ettikleri bu masrafı itaya (ödemeye) klübün vaziyet-i maliyesi (malî durumu) gayrımüsait bulunduğuna ve Millî Takım’ın hükümetçe Moskova’ya i’zâmı (gönderilmesi) tensip edilerek maçın adem-i icrası (oynanmaması) bir emrivâki olduğuna göre bu paranın itâsına (verilmesine) müsaade-i devletlerini arz ve rica eylerim”.